{"id":4768,"date":"2019-06-27T16:13:56","date_gmt":"2019-06-27T13:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bilisimonline.net\/?p=4768"},"modified":"2019-06-27T16:14:31","modified_gmt":"2019-06-27T13:14:31","slug":"anakart-nedir-nasil-calisir-ne-ise-yarar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/2019\/06\/27\/anakart-nedir-nasil-calisir-ne-ise-yarar\/","title":{"rendered":"Anakart Nedir? Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r? Ne \u0130\u015fe Yarar?"},"content":{"rendered":"\n
Anakart, bir bilgisayar\u0131n t\u00fcm par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131ran ve bu par\u00e7alar\u0131n ileti\u015fimini sa\u011flayan elektronik devredir. <\/p>\n\n\n\n
Anakart\u0131n Yap\u0131s\u0131 ve \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Anakartlar \u00f6zel ala\u015f\u0131ml\u0131 bir blok \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f ve \u00fczerinde RAM yuvalar\u0131 geni\u015fleme kart\u0131 slotlar\u0131, devreler ve yongalar bulunan ve b\u00fct\u00fcn bu donan\u0131m birimlerinin mikroi\u015flemci ile ileti\u015fimini sa\u011flayan elektronik devredir. Anakart, \u00fczerindeki yonga setleri sayesinde sistem \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 organize eder. Bir nevi t\u00fcm birimlerin bir arada ve uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir k\u00f6pr\u00fc vazifesi g\u00f6r\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Anakart b\u00fct\u00fcn donan\u0131mlar\u0131 veya ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131n\u0131 \u00fczerinde bulundurur. \u00dczerinde mikroi\u015flemci soketi, RAM slotu, geni\u015fleme yuvalar\u0131 (ISA, PCI, AGP ve PCI-e), BIOS, donan\u0131m kartlar\u0131 (d\u00e2hil\u00ee), veri yollar\u0131 ve ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131n\u0131 bulundurur.<\/p>\n\n\n\n
Anakart, bilgisayara hangi sistem bile\u015fenlerinin eklenebilece\u011fini ve h\u0131zlar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyen temel unsurdur. <\/p>\n\n\n\n
Anakartlarda dikkat edilmesi gereken hususlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, kullan\u0131lmak istenen CPU (i\u015flemci) ile uyumlu bir yonga seti kullanan bir anakart sahibi olman\u0131z gereklili\u011fi gelir. En son i\u015flemci, anakart ve di\u011fer donan\u0131m bilgilerine \u00e7e\u015fitli bilgisayar dergilerinden faydalanarak ve internette ara\u015ft\u0131rma yaparak ula\u015f\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n
Anakartlar b\u00fcy\u00fck elektronik devreler oldu\u011fu i\u00e7in tek tek elemanlar\u0131 ele almak yerine b\u00f6lgesel olarak anlatmak yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Yonga Seti (Chipset)<\/strong> <\/h4>\n\n\n\n
Anakart \u00fczerinde yer alan bir dizi i\u015flem denet\u00e7ileridir. Bu denet\u00e7iler anakart\u0131n \u00fczerindeki bilgi ak\u0131\u015f trafi\u011fini denetler. Bilgisayar\u0131n kalitesi, \u00f6zellikleri ve h\u0131z\u0131 \u00fczerinde en \u00f6nemli etkiye sahip birka\u00e7 bile\u015fenden biridir. Bir yonga seti \u201cNorth Bridge\u201d (kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc) ve \u201cSouth Bridge\u201d (g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc) denen iki yongadan olu\u015fur. Esasen bir anakart \u00fczerinde birden fazla yonga mevcuttur. Ancak kuzey ve g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcleri y\u00f6netici yongalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Tipik bir kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yongas\u0131 temel olarak i\u015flemciden, bellekten, AGP veya PCI ekspres veri yollar\u0131ndan sorumludur ve bunlar\u0131n kontrol\u00fcyle bunlar aras\u0131ndaki veri aktar\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ancak kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc \u00f6zellikleri \u00fcreticiye ve yonga setine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir ve bu genellemenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilir. Kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yongas\u0131 fonksiyonlar\u0131ndan dolay\u0131 i\u015flemciye, bellek ve AGP slotlar\u0131na yak\u0131n olmal\u0131d\u0131r (Sinyalin ge\u00e7ti\u011fi fiziksel yollar ne kadar k\u0131sa olursa sinyal o kadar temiz ve hatas\u0131z olur.) ve bu y\u00fczden de anakart\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131na yerle\u015ftirilir. Zaten ad\u0131ndaki \u201ckuzey\u201d kelimesi de buradan gelmektedir. <\/p>\n\n\n\n
G\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yongas\u0131 ise giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f birimlerinden, g\u00fc\u00e7 y\u00f6netiminden, PCI veriyolundan ve USB ile anakarta entegre \u00f6zelliklerden (ses ve ethernet gibi) sorumludur. Ad\u0131ndaki \u201csouth\u201d kelimesinin de yine anakarttaki pozisyonundan geldi\u011fi kolayca tahmin edilebilir. <\/p>\n\n\n\n
\u00dcreticilerin yonga setlerini iki par\u00e7a h\u00e2linde tasarlamalar\u0131 anakart tasar\u0131m\u0131nda esneklik sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin USB 2.0 deste\u011fi olmayan bir yonga setine bu deste\u011fi eklemek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn yonga setini ba\u015ftan tasarlamak yerine sadece g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yongas\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapmak \u00e7ok daha kolayd\u0131r. Ayr\u0131ca de\u011fi\u015fik \u00f6zelliklerdeki g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc yongalar\u0131 kullan\u0131larak de\u011fi\u015fik kullan\u0131c\u0131 gruplar\u0131na hitap etmek m\u00fcmk\u00fcn olur ve b\u00f6ylece kullanmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00f6zellikler i\u00e7in bo\u015funa para vermek zorunda kalmam\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok yonga seti \u00fcreten firma mevcuttur. \u00c7al\u0131\u015fma ve kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bir\u00e7ok \u00e7e\u015fitlilikte yonga seti \u00fcretimi yap\u0131lmaktad\u0131r. Firmalar\u0131n \u00fcrettikleri bu yonga setleri anakartlar\u0131n performans\u0131n\u0131 ve maliyetini etkileyen \u00f6nemli unsurlardand\u0131r. Anakartlar\u0131n kullan\u0131m alan\u0131 ve kalitelerine g\u00f6re kullan\u0131lacak olan yonga setlerinin uygun \u00f6zelliklerde ve kalitede olmas\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n
Veri Yollar\u0131 (BUS) <\/strong> <\/h3>\n\n\n\n
Anakart \u00fczerindeki bile\u015fenlerin birbiriyle veri al\u0131\u015fveri\u015fini sa\u011flayan yollard\u0131r. D\u0131\u015far\u0131dan ba\u011flanan donan\u0131mlarda ise veri yollar\u0131 u\u00e7lar\u0131nda bulunan slotlar sayesinde bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Bant Geni\u015fli\u011fi:<\/strong> \u0130leti\u015fim kanal\u0131n\u0131n kapasitesini belirler. Birim zamanda aktar\u0131labilecek veri miktar\u0131d\u0131r. Bant geni\u015fli\u011fi ne kadar b\u00fcy\u00fckse belli bir s\u00fcrede aktar\u0131labilecek veri miktar\u0131 da o kadar b\u00fcy\u00fck olur. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
ISA (Industry Standart Architecture)<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Eski bir slottur ve 8-16 bit veriyoluna sahiptir. Bant geni\u015fli\u011fi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz anakartlar\u0131nda kullan\u0131lmamaktad\u0131r. 1981\u2019de \u00fcretilen ki\u015fisel bilgisayarlarda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, bir standard\u0131 tan\u0131mlar. Veriyolu \u00f6nceleri 8 bit, daha sonra 16 bit\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Adres yolu 24 bittir. H\u0131z\u0131 8.33 Mhz (mega hertz)\u2019dir. Tak ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r \u00f6zelli\u011fi yoktur. <\/p>\n\n\n\n
Tak-\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r (Plug and play): <\/strong>Genellikle bilgisayarlarda, sisteme ba\u011fl\u0131 olan bir donan\u0131m\u0131n herhangi bir ayarlamaya ihtiya\u00e7 olmaks\u0131z\u0131n donan\u0131m\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn otomatik olarak sisteme y\u00fcklenmesi anlam\u0131nda kullan\u0131lan terimdir. Genellikle bilgisayarlar\u0131n USB portunu kullanan cihazlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu veriyolu 64 bitlik olup 1993 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilmi\u015ftir. Uyumluluk problemleri nedeniyle uygulamada 32 bit olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. 33 veya 66 MHz saat h\u0131zlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 32 bit 33 MHz h\u0131z\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan PCI veriyolunun kapasitesi 133MB\/sn. (mega bayt \/ saniye)dir. PCI veriyolu tak-\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r desteklidir. PCI slotlar\u0131 beyaz renkli olup modem, ses kart\u0131, a\u011f kart\u0131, TV kart\u0131 gibi donan\u0131m kartlar\u0131n\u0131n tak\u0131lmas\u0131 sebebiyle di\u011fer slotlara oranla say\u0131s\u0131 fazlad\u0131r. Onboard (t\u00fcmle\u015fik) teknolojisinin geli\u015ftirilmesiyle PCI slotlar\u0131na ba\u011flanacak donan\u0131m kartlar\u0131 say\u0131s\u0131 azalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
AGP (Accelerated graphics port \u2013 H\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f grafik portu)<\/strong><\/p>\n\n\n\n
533 MHz veriyolu h\u0131z\u0131na \u00e7\u0131kabilen AGP veriyolu sadece ekran kartlar\u0131n\u0131n tak\u0131laca\u011f\u0131 yuva olarak anakartlarda bulunur. AGP kanal\u0131 32 bit geni\u015fli\u011findedir ve 66 MHz h\u0131z\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yani toplam bant geni\u015fli\u011fi 266 MB\/sn.dir. Ayr\u0131ca \u00f6zel bir sinyalle\u015fme metoduyla ayn\u0131 saat h\u0131z\u0131nda 2, 4 ve 8 kat\u0131 daha h\u0131zl\u0131 veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanabildi\u011fi 2xAGP, 4xAGP ve 8xAGP modlar\u0131 vard\u0131r. 2xAGP’de veri ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 533 MB\/sn. olmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bilgisayarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan programlar veya oyunlar geli\u015ftik\u00e7e ihtiya\u00e7 duyulan bant geni\u015fli\u011fi de artmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
PCI-X<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Server platformlar\u0131nda uzun s\u00fcredir kullan\u0131lan bir veriyoludur. PCI-X standard\u0131n\u0131n amac\u0131 PCI slotlar\u0131ndan daha fazla bant geni\u015fli\u011fi sa\u011flay\u0131p \u201cGigabit Ethernet\u201d gibi server platformlar\u0131nda, ileti\u015fim kartlar\u0131na gerekli bant geni\u015fli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. PCI Express ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu iki teknoloji birbiriyle kesinlikle uyumlu de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n
PCI express (PCI-e)<\/strong><\/p>\n\n\n\n
PCI-e, g\u00fc\u00e7 t\u00fcketimini \u00f6zellikle AGP limitlerini geni\u015fleten, sistem belle\u011fini daha efektif kullanarak ekran kart\u0131 ve di\u011fer donan\u0131m maliyetlerini k\u0131sma imk\u00e2n\u0131 veren bir veriyoludur.<\/p>\n\n\n\n
PCI Express\u2019in, PCI-e 1.1 ve PCI-e 2.0 olmak \u00fczere 2 spesifikasyonu vard\u0131r. PCI-e 1.1’de hat ba\u015f\u0131na h\u0131z 250 MB\/s olarak verilirken, PCI-e 2.0 bunu 500 MB\/s d\u00fczeyine \u00e7\u0131kart\u0131r. B\u00f6ylece ekran kartlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan PCI-e x16 ba\u011flant\u0131lar\u0131nda PCI-e 1.1\u2019te toplam 4000 MB\/s, PCI-e 2.0 ise 8000 MB\/s verir.<\/p>\n\n\n\n
Normalde PCI-e 1.1 i\u00e7in aktar\u0131m h\u0131z\u0131 hat ba\u015f\u0131na “2.5 Giga-Transfers\/second” denir. Bu de\u011fer saniyede aktar\u0131lan bit say\u0131s\u0131d\u0131r. Normal ko\u015fullar alt\u0131nda ka\u00e7 MB aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bit say\u0131s\u0131n\u0131 sekize b\u00f6lmeliydik ancak PCI-e 8b\/10b ad\u0131 verilen bir kodlamay\u0131 kullan\u0131r. Yani PCI-e’nin fiziksel iletim katman\u0131nda her bayt, teknik nedenlerle 10 bitlik gruplar h\u00e2linde iletilir. 8b\/10b kodlamas\u0131ndan kaynaklanan % 20’lik fark\u0131 hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, iletilebilecek en y\u00fcksek ham veri miktar\u0131n\u0131 hat ba\u015f\u0131na 250 MB\/s olarak buluruz. PCI-e 2.0 i\u00e7in de hat ba\u015f\u0131na 500 MB\/s say\u0131s\u0131n\u0131 elde ederiz.<\/p>\n\n\n\n
PCI-e’nin di\u011fer yenilikleri aras\u0131nda dinamik ba\u011flant\u0131 h\u0131z\u0131 y\u00f6netimi, ba\u011flant\u0131 bant geni\u015fli\u011fi notifikasyonu gibi \u00f6zelliklerin yan\u0131nda, g\u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131mlama olana\u011f\u0131 da bulunuyor. Bu sonuncusu ile daha y\u00fcksek g\u00fc\u00e7 ihtiyac\u0131 olan kartlar i\u00e7in kart yuvas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 limiti d\u00fczenlenebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
PCI-e 2.0, PCI-e 1.1 ile geriye do\u011fru uyumlu olacak \u015fekilde tasarlan\u0131yor; yani PCI-e 2.0 destekli bir yonga \u00fczerine kurulu anakart sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, eski PCI-e 1.1 ekran kart\u0131n\u0131z yeni anakart\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edecek. Geriye uyumlulu\u011fu biraz daha a\u00e7al\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
PCI-e 1.1 ekran kart\u0131yla PCI-e 2.0 yuval\u0131 anakart:<\/strong> \u00c7al\u0131\u015facak, ancak bir tanesi PCI-e 1.1 oldu\u011fu i\u00e7in ara ba\u011flant\u0131 PCI-e 1.1 h\u0131z\u0131nda olacak.<\/li>
PCI-e 2.0 ekran kart\u0131yla PCI-e 1.1 yuval\u0131 anakart: <\/strong>Yeni alaca\u011f\u0131n\u0131z PCI-e 2.0 ekran kart\u0131, eski anakart\u0131n\u0131zla \u00e7al\u0131\u015facak ancak ayn\u0131 \u015fekilde bir tanesi PCI-e 1.1 oldu\u011fundan ara ba\u011flant\u0131 yine PCI-e 1.1 h\u0131z\u0131nda olacak.<\/li>
PCI-e 2.0 ekran kart\u0131yla PCI-e 2.0 yuval\u0131 anakart:<\/strong> Ancak bu durumda PCI-e 2.0 h\u0131zlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacak.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Portlar ve Konnekt\u00f6rler<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Anakart ile d\u0131\u0122 birimlerin ileti\u0122im kurmas\u0131na olanak sa\u011flayan ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131d\u0131r. Portlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 kasan\u0131n i\u00e7indedir ve bu portlara hard disk gibi kasa i\u00e7ine monte edilen birimler ba\u011flan\u0131r. Baz\u0131 portlarda kasa y\u00fczeyinde anakarta monteli \u0122ekilde bulunur. Bu portlara kasa d\u0131\u015f\u0131ndan ula\u015f\u0131l\u0131r ve mikrofon gibi kasa d\u0131\u015f\u0131nda bulunmas\u0131 gereken cihazlar ba\u011flan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
PS\/2 portu:<\/strong> Ye\u015fil ve mor renklerde ayr\u0131 iki PS\/2 portu olan anakartlar da vard\u0131r. Bunlardan ye\u015filine fare, mor olan\u0131na ise klavye tak\u0131l\u0131r. Buradaki porta ise klavye ve fareden 11 her ikisi de tak\u0131labilir. Tek olmas\u0131n\u0131n sebebi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde USB klavye ve farelerin daha \u00e7ok kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
USB 3.0, USB 2.0 Port:<\/strong> Her anakart \u00fcreticisi farkl\u0131 say\u0131da USB port kullanabilir. Bu anakarta 6 adet USB 3.0 portu ve 2 adet USB 2.0 portu koyulmu\u0122tur. USB cihazlar\u0131n ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
S\/PDIF:<\/strong> Say\u0131sal (dijital) ses \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan birimdir. Bu birimle ses analog d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yap\u0131lmadan do\u011frudan say\u0131sal olarak \u00e7\u0131k\u0131\u015f birimine g\u00f6nderilir. B\u00f6ylece ses analog yerine say\u0131sal gidece\u011finden seste kay\u0131p olmaz. <\/p>\n\n\n\n
Dijital bilgi: <\/strong>T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 say\u0131sald\u0131r. Bilgisayar dilinde \u201c0\u201d ve \u201c1\u201dlerden olu\u015fan bilgilerdir. <\/p>\n\n\n\n
Analog bilgi:<\/strong> Belli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde s\u00fcrekli olarak de\u011fi\u015fen elektrik sinyalidir. <\/p>\n\n\n\n
Fireware (IEEE1394 \u2013 6 pin, 4 pin) port:<\/strong> Bilgisayara \u00e7evre \u00fcr\u00fcnleri ba\u011flanmas\u0131nda kullan\u0131lan y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 aray\u00fcz ba\u011flant\u0131s\u0131d\u0131r. IEEE 1394 standard\u0131na dayal\u0131d\u0131r. Dijital kameralar ve video kaydedici cihazlar\u0131n bilgisayara ba\u011flan\u0131p h\u0131zl\u0131 veri aktar\u0131m\u0131 yapmak i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
eSATA port:<\/strong> eSATA, haric\u00ee SATA anlam\u0131nda, External SATA demektir. Tek ba\u015f\u0131na yeni bir standarttan ziyade, SATA standard\u0131 i\u00e7in “d\u0131\u015far\u0131ya” bir uzatma olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. eSATA arabiriminin \u00e7\u0131k\u0131\u015f amac\u0131, bilgisayar d\u0131\u015f\u0131na koydu\u011fumuz haric\u00ee diskler i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bir ba\u011flant\u0131 kurmak. \u015eu anda haric\u00ee depolama i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan Hi-Speed USB ve Firewire 400 (IEEE 1394b) gibi arabirimlerin \u00f6zellikle performans taraf\u0131ndaki k\u0131s\u0131tlamalar\u0131ndan kurtulurken uygulamada da kolayl\u0131k sa\u011fl\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
LAN (RJ-45) portu:<\/strong> Yerel a\u011f ve internete ba\u011flanmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Ses giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131:<\/strong> Kulakl\u0131k ve 5+1, 7+1 gibi ses sistemleri takmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. 18. Floppy ba\u011flant\u0131s\u0131: Disket s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn anakarta ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Son derece yava\u015f ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasiteye sahip olmas\u0131 nedeniyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz anakartlar\u0131nda bu slotlar kullan\u0131lmamaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
IDE (integrated drive elektronics) ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> Harddisk, CD-ROM, CD-Writter, DVD-ROM, DVD-Writter gibi s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin anakarta ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
SATA ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/strong> Serial ATA (SATA) birimi ise g\u00fcn\u00fcm\u00fczde depolama birimleri i\u00e7in en \u00e7ok kullan\u0131lan aray\u00fczd\u00fcr. SATA kablolar\u0131 IDE kablolara g\u00f6re \u00e7ok daha incedir. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6n panel ba\u011flant\u0131lar\u0131:<\/strong> Bilgisayar kasas\u0131ndaki a\u00e7-kapa, reset, led, ve USB ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n aktif h\u00e2le gelmesi i\u00e7in tak\u0131lmas\u0131 gereken konnekt\u00f6rlerdir. <\/p>\n\n\n\n
Anakart \u00fcreticilerinin uymas\u0131 gereken baz\u0131 standartlar vard\u0131r. Bu standartlara g\u00f6re anakart boyutlar\u0131, \u00fczerindeki portlar\u0131n, soketlerin, slotlar\u0131n, panel ba\u011flant\u0131 noktalar\u0131n\u0131n ve vidalar\u0131n\u0131n yerleri belirlenmi\u015ftir. Bu sayede anakart\u0131n kasaya montaj\u0131 ve donan\u0131m kartlar\u0131 eklenmesi s\u0131ras\u0131nda sorun ya\u015fanmamaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Anakart Chipsetleri<\/strong> <\/h3>\n\n\n\n
Chipset (yonga seti), anakart\u0131n beynini olu\u015fturan entegre devrelerdir. Bunlar i\u015flemci, \u00f6n bellek, sistem veriyollar\u0131, \u00e7evre birimleri, k\u0131sacas\u0131 PC i\u00e7indeki her \u015fey aras\u0131ndaki veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 denetler. Veri ak\u0131\u015f\u0131, PC’nin pek \u00e7ok par\u00e7as\u0131n\u0131n i\u015flemesi ve performans\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fundan yonga seti de PC’nizin kalitesi, \u00f6zellikleri ve h\u0131z\u0131 \u00fczerinde en \u00f6nemli etkiye sahip birka\u00e7 bile\u015fenden biridir. <\/p>\n\n\n\n
Kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olmak \u00fczere iki chipten olu\u015fan chipsetler, mimari olarak \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. Kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc denilen chip, CPU ve bellekle ileti\u015fim kurarken, AGP \u00fczerinden de ekran kart\u0131yla haberle\u015fir. Teknolojinin geli\u015fmesiyle birlikte kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fcnde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler meydana gelmi\u015ftir. G\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ise, temelde I\/O (Input\/Output-Giri\u015f\/\u00c7\u0131k\u0131\u015f) bile\u015fenlerinden sorumludur. Kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve g\u00fcney k\u00f6pr\u00fcs\u00fc aras\u0131ndaki veri aktar\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada olu\u015facak bir darbo\u011faz performans\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Anakart chipset \u00fcretici firmalar Intel , AMD , VIA ve SIS\u2019tir. <\/p>\n\n\n\n
Intel Chipsetleri <\/strong><\/p>\n\n\n\n
Intel taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen son chipsetler (Aral\u0131k 2011 itibariyle) X58, X79, Z68, P67 ve H67 serileridir. Bu cipsetler i\u00e7inde X79 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 LGA 2011 CPU soket deste\u011fi ile \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca 14 USB 2.0 port deste\u011fi, 10 Sata 6 Gbps deste\u011fi ve PCI-Express x16 modunda 2 adet x8 modunda 4 adet destekleyebilmektedir. <\/p>\n\n\n\n
Intel chipsetler sadece \u0130ntel i\u015flemcileri ile \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
AMD Chipsetleri <\/strong><\/p>\n\n\n\n
AMD firmas\u0131 da intelde oldu\u011fu gibi sadece kendi i\u015flemcilerine uygun chipsetler \u00fcretmektedir. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Via Chipsetleri <\/strong><\/p>\n\n\n\n
VIA, anakartlara g\u00fcney ve kuzey k\u00f6pr\u00fcs\u00fc \u00fcretimini LGA yap\u0131s\u0131na sahip i\u015flemciler \u00fcretilmeye ba\u015flanmas\u0131yla b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 \u00f6zellik ve geni\u015f alanda yonga seti sunmaktad\u0131r ve birden fazla sistemi masa\u00fcst\u00fc, diz\u00fcst\u00fc, g\u00f6m\u00fcl\u00fc, ultra mobil vb. alanlarda chipset \u00fcretmektedir. Via taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen son iki chipset VIA K8T900 ve VIA PT890 dir. VIA K8T900 AMD i\u015flemcileri desteklemektedir. VIA PT890 ise Pentium i\u015flemcilere uyumludur. <\/p>\n\n\n\n
Sis Chipsetleri <\/strong><\/p>\n\n\n\n
Sis hem Intel hem de Amd i\u015flemcileri i\u00e7in chipset \u00fcreten bir firmad\u0131r. \u0130ntel i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi son chipset olan SiS662 de 64 bit teknolojisini , \u00e7ift \u00e7ekirdekli i\u015flemcileri ve PCI-e veriyolunu tam olarak desteklemektedir. Amd i\u015flemciler i\u00e7in \u00fcretti\u011fi son chipset olan SiS761GX de 64 bit teknolojisini, \u00e7ift \u00e7ekirdekli i\u015flemcileri ve PCI-e veriyolu \u00f6zelliklerini desteklemektedir. <\/p>\n\n\n\n
Anakart Se\u00e7imi <\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Her \u015feyden \u00f6nce alaca\u011f\u0131n\u0131z anakart, alaca\u011f\u0131n\u0131z kasan\u0131n i\u00e7ine s\u0131\u011fmal\u0131d\u0131r, bu y\u00fczden kasay\u0131 ve anakart\u0131, boyutlar\u0131 birbirine uyacak \u015fekilde se\u00e7melisiniz.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Anakart\u0131n\u0131z\u0131n ne t\u00fcr i\u015flemcileri destekledi\u011fi de \u00f6nemlidir. Farkl\u0131 firmalara ait farkl\u0131 i\u015flemciler bulunmaktad\u0131r ve \u00fcrettikleri i\u015flemciler fiziksel olarak farkl\u0131 yap\u0131lara sahip olduklar\u0131ndan birini destekleyen bir anakart\u0131n, di\u011ferini desteklemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buna ek olarak her anakart da bir i\u015flemci \u00fcreticisinin \u00fcretti\u011fi her i\u015flemciyi destekleyemez, o y\u00fczden gereksinim duydu\u011funuz i\u015flemciyle \u00e7al\u0131\u015fabilecek bir anakart se\u00e7melisiniz.<\/p>\n\n\n\n
Anakart se\u00e7ilirken dikkat etmeniz gereken di\u011fer bir etken de ne kadar RAM kullan\u0131laca\u011f\u0131d\u0131r. Anakart\u0131 al\u0131rken, bug\u00fcn ihtiya\u00e7 duyulan RAM miktar\u0131n\u0131n iki kat\u0131na kadar destekleyen bir anakart se\u00e7ilmesi uygun olacakt\u0131r. Bu sayede gelecekte anakart\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden bir RAM y\u00fckseltmesi yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Ekran kart\u0131 da anakart se\u00e7imini etkileyen fakt\u00f6rlerden biridir. Y\u00fcksek grafik kalitesine sahip programlar ya da oyunlarla kullan\u0131lmayacaksa anakartla b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir ekran kart\u0131 yeterli olabilir. Ancak grafik kalitesi y\u00fcksek programlar i\u00e7in ayr\u0131 bir ekran kart\u0131 sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 daha uygun olacakt\u0131r. Bu durumda, se\u00e7ilecek anakart\u0131n bu ekran kart\u0131n\u0131 destekleyip desteklemeyece\u011fi kontrol edilmelidir. <\/p>\n\n\n\n
Anakart, bir bilgisayar\u0131n t\u00fcm par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u00fczerinde bar\u0131nd\u0131ran ve bu par\u00e7alar\u0131n ileti\u015fimini sa\u011flayan elektronik devredir. Anakart\u0131n Yap\u0131s\u0131 ve \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 Anakartlar \u00f6zel ala\u015f\u0131ml\u0131 bir blok \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f ve \u00fczerinde RAM yuvalar\u0131 geni\u015fleme kart\u0131 slotlar\u0131, devreler ve yongalar bulunan ve b\u00fct\u00fcn bu donan\u0131m birimlerinin mikroi\u015flemci ile ileti\u015fimini sa\u011flayan elektronik devredir. Anakart, \u00fczerindeki yonga setleri sayesinde sistem \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 organize …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5056,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[23,26],"tags":[5027,5029,5028,5030],"class_list":["post-4768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-donanim","category-kisisel-bilgisayar","tag-anakart-cesitleri","tag-anakart-gorevi","tag-anakart-nedir","tag-anakart-ozellikleri"],"jetpack_publicize_connections":[],"aioseo_notices":[],"views":2038,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.bilisimonline.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/b450-models.png?fit=2000%2C861","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7k56R-1eU","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4768"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4768"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5058,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4768\/revisions\/5058"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5056"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bilisimonline.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"motherboard](\"https:\/\/i0.wp.com\/usercontent1.hubstatic.com\/6328700_f1024.jpg?w=620&ssl=1\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"motherboard](\"https:\/\/i0.wp.com\/i.pinimg.com\/474x\/9e\/07\/38\/9e0738396b07f499a8bb655e1144f3ed--computer-hardware-computer-science.jpg?w=620&ssl=1\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"anakart](\"https:\/\/i0.wp.com\/slideplayer.biz.tr\/slide\/9357780\/28\/images\/3\/VER%C4%B0+YOLU+NED%C4%B0R.jpg?w=620&ssl=1\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"anakart](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.sefik.net\/upload\/resimler\/btt\/anakart\/anakartslotlar.jpg?w=620\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bilisimonline.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/b450-models-1024x441.png?resize=620%2C267&ssl=1\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"Anakart](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bilisimonline.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/msi-b450_gaming_pro_carbon_ac-overview.png?resize=620%2C829&ssl=1\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"Anakart](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bilisimonline.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Anakart-nedir-Ne-i\u015fe-yarar-Nas\u0131l-\u00e7al\u0131\u015f\u0131r.jpg?resize=620%2C354&ssl=1\")
<\/figure>\n\n\n\n